Shilapatra शिलापत्र - खबरको स्थायी ठेगाना

सञ्जीव पाेखरेल

सञ्जीव पाेखरेल

विभेद र हिंसाको समाजशास्त्रीय चिन्तन

विभेद र हिंसाको समाजशास्त्रीय चिन्तन मिसेल फुकोको विचारमा मूल्यमान्यता वा संस्कार इतिहासदेखि विभिन्न शक्तिसम्बन्धहरूको स्वार्थमा निर्माण भएका हुन्छन् । यिनीहरू कसैले चाहेर वा केही मानिस चेतनशील हुँदैमा स्वतः बिलाएर जाने होइनन् । २३ जेठ, २०७९

प्राचीन ग्रीक दर्शनशास्त्रकाे आदि कथा- संसार बुझ्ने तर कसरी ?

प्राचीन ग्रीक दर्शनशास्त्रकाे आदि कथा- संसार बुझ्ने तर कसरी ? बन्दीहरू ती आवाज सुन्थे तर पछाडि फर्केर हेर्न सक्दैनथे । उनीहरूको संसार भित्तामा आउनेजाने तिनै चित्र र चित्रसँग जोडिएर आउने आवाज थियो । ९ पुस, २०७८

नेपाली कांग्रेसलाई पाँच प्रश्न

नेपाली कांग्रेसलाई पाँच प्रश्न भारतका व्यङ्ग्यकार वीर दासका शब्द पैँचो लिएर भन्दा १५० वर्ष पुरानो चिन्तन बोकेका ७५ वर्षे नेताहरूले शासन गर्ने समाज वा राष्ट्रमा सकारात्मक परिवर्तनको अपेक्षा गर्नु केवल मूर्खता हो । २३ मंसिर, २०७८

चौरासीको पूजाजस्तो ओलीवेशन

चौरासीको पूजाजस्तो ओलीवेशन रुस सच्चा कम्युनिस्ट थियो कि थिएन ? माओको नीति सही कि देङ सिआओ पिङको नीति सही ? उत्तर कोरियाले अमेरिकाको दबाब झेल्न के गर्नुपर्छ ? आदि इत्यादि प्रश्नमाथि ‘कामरेड’हरूले महाधिवेशनमा माथापच्ची गरेनन् १५ मंसिर, २०७८

राज्यबाट शासित नहुने कला

राज्यबाट शासित नहुने कला जब हामी राज्यको भौगोलिक, राजनीतिक र सांस्कृतिक सीमाभित्र नबाँधिएका घुमन्तेफिरन्ते, आदिवासी, ‘भगौडा’हरूलाई बुझ्छौँ वा व्याख्या गर्छौं, त्यस सन्दर्भमा राज्यबारे हामीले प्राप्त गरेको गलत र पूर्वाग्रही शिक्षा हाबी हुन्छ। २० असोज, २०७८

जनै, मिशेल फुकोः र कान्छी भाउजुको सिन्दूर

जनै, मिशेल फुकोः र कान्छी भाउजुको सिन्दूर वास्तवमा पढेका मानिसहरू पढेको कुरामात्र जान्दछन्, र तिनै कुरा बताउन खोज्छन् । नपढेका मानिसले त झन् ‘कुरा’ जान्ने कुरै भएन । ५ भदौ, २०७८

जातपातको भैँचालो र देश हुनुको अर्थ

जातपातको भैँचालो र देश हुनुको अर्थ प्रिय पाठक, एक पटक आँखा चिम्लेर नेपालको राज्यसंरचनालाई सम्झिनुहोस् । यसको स्वरूप कस्तो देख्नुहुन्छ ? म यस्तो देख्छु- यसमा निश्चित लिङ्ग, भाषा, जाति, धर्म, संस्कृति भएका मानिसहरूको हालीमुहाली छ ११ असार, २०७८

निर्वाचन कि अधिनायकवादको स्थापना ?

निर्वाचन कि अधिनायकवादको स्थापना ? सरकारले काम गर्न नसकेको स्पष्ट बहुमत नभएर होइन, प्रधानमन्त्री ओलीको चिन्तन र काम गर्ने शैली सर्वसत्तावादी भएर हो । विघटित संसद् अप्रभावकारी थिएन, प्रधानमन्त्री ओलीले संसद्‌लाई अप्रभावकारी बनाएका हुन् । ९ जेठ, २०७८

साथीहरू, हाम्रा तर्कहरूमा ठूलाे झेल छ

साथीहरू, हाम्रा तर्कहरूमा ठूलाे झेल छ नेपाली राज्यसंरचनाभित्र लुकेको अन्तर्विरोधको जड वास्तवमा यही सामान्य दृष्टिकोण हो । नेपालमा जति पनि राजनीतिक वा सामाजिक-सांस्कृतिक आन्दोलन भएका छन्, तिनको अन्तर्वस्तुमा यही बुझाइविरुद्धको संघर्ष जोडिएको छ- राम्रोसँग केलाएर हेर्ने हो भने ३० माघ, २०७७

ओलीवादी भाइरसको संक्रमणबाट देशलाई निको पार्ने अवसर

ओलीवादी भाइरसको संक्रमणबाट देशलाई निको पार्ने अवसर ओलीको सत्तास्वार्थका कारण नेपाललाई अहिले एउटा अवसर आएको छ । त्यो अवसर भनेको ओली र उनीजस्ता अरूको विषाक्त राजनीतिलाई चिन्ने र त्यसलाई परास्त गर्ने हो ९ पुस, २०७७

सर्वसत्तावादका निर्विकल्प अर्थमन्त्री

सर्वसत्तावादका निर्विकल्प अर्थमन्त्री जसले नियुक्ति पाए उनमा ‘कार्यकाल सकिएपछि बाहिर बस्नुपर्छ’ भन्ने आधारभूत मर्यादा छैन । अब नेपालको इतिहासमा एक यस्ता अर्थमन्त्रीले देशको अर्थतन्त्र चलाउनेछन् जो अर्थमन्त्री होइनन् १ असोज, २०७७